Bebeklerde Kafatası Şekil Bozukluğu Nedir?

Bebeklerde kafatası şekil bozukluğu gittikçe artmaktadır. 1992’den beri Amerikan Pediatri Akademisi, boğulmayı önlemek ve ani bebek ölümü sendromu (SIDS) riskini azaltmak için bebeklerin sırtüstü yatırılmasını tavsiye ediyor. Ancak sırt üstü uyumanın bir sonucu, bebeklerde şekilsiz bir kafa ya da düz bir kafa oluşabiliyor.Deformasyonel plajiyosefali olarak bilinen bu durum,  başın aynı bölgesine tekrarlanan basınçtan dolayı oluşan asimetrik bir kafa şeklini ifade eder.
Bebek 1-2 aylıkken kafa şeklindeki değişiklik başlayabilir. Bir bebeğin kafatası kemikleri doğumda yumuşak ve esnektir. Beynin büyümesine izin vermek için kafatası plakaları henüz tam olarak kaynaşmamıştır. Ancak bir bebek tekrar tekrar aynı pozisyonda  yatırıldığında kafatası düzleşebilir.
Bazen bebekler yamuk kafa şekilleri ile doğarlar. İkiz gebelik gibi çoklu doğumun parçası olan bebeklerin rahimde hareketi kısıtlı olabilir; doğum süreci ayrıca bebeğin kafatasını geçici olarak düzleştirebilir. Bebeklerde kafatası şekil bozukluğu yapan diğer nedenler, boyun kaslarının gerginleşmesine neden olan müsküler tortikolise bağlı olabilir, tortikolisi olan  bebek uyumak için başını sadece bir yöne çevirir.

Kafa şekil bozukluğu çoğu zaman pozisyoneldir — sırtüstü güvenli uykunun yaygınlaşmasıyla birlikte düzleşme ve asimetri daha sık fark edilir. Aşağıda türler, nedenler ve ne zaman endişelenmeniz gerektiğini özetliyoruz.

Bebeklerde kafa şekil bozukluğu türleri

• Plagiosefali — tek tarafta yamuk / yassı kafa
• Brakisefali — arka kafada düzleşme
• Skafosefali — uzun / dar kafa
• Kraniosinostoz — sütürlerin erken kapanması (pozisyonelden farklıdır)

Şekil çeşitleri için bebek kafa şekilleri yazısına bakabilirsiniz.

Ne zaman doktora / kask?

Hafif düzleşme sık görülür; yatış çeşitliliği ve tummy time ile izlenir. Asimetri artıyor, 4–7 ayda düzelmiyor veya alın/kulak hizası bozuluyorsa değerlendirme gerekir. Uygun olgularda bebek kask tedavisi gündeme gelir.

Sık sorulan sorular

Kafa yamukluğu nasıl düzelir?

Bebeklerde kafa yamukluğunun (plagiosefali) hafif formları pozisyon değişikliği ve tummy time ile düzelir. Orta ve ileri vakalarda 4–6 aylıkken başlanan kask tedavisi ile kafa simetrisinin belirgin ölçüde iyileştiği gösterilmiştir. Kask tedavisi, yumuşak kafa kemiklerinin büyüme yönünü doğru kanalize ederek çalışır.

Düz kafa sendromu nedir?

"Düz kafa sendromu" (flat head syndrome), pozisyonel brakisefali veya plagiosefali için kullanılan genel bir halk deyimidir. Tıbbi adı deformasyonel (pozisyonel) kraniyal asimetri'dir. Kraniosinostozdan (kafatası dikişlerinin erken kapanması) farklıdır; düz kafa sendromu dikişlerin kapanmasıyla ilgili değildir.

Kafa yamukluğu zeka gelişimini etkiler mi?

Pozisyonel plagiosefali ve brakisefali, tedavi edilmese bile büyük çoğunlukta bilişsel gelişimi doğrudan etkilemez. Bununla birlikte ağır asimetri; çene, kulak ve göz pozisyonunu etkileyerek estetik ve fonksiyonel sorunlara yol açabilir. Bu nedenle erken değerlendirme önemlidir.

Bebeklerde kafa düzleşmesi zararlı mı?

Pozisyonel düzleşme çoğu zaman şekil sorunudur; beyin gelişimini tek başına bozmaz. Yine de ilerleme ve eşlik eden bulgular hekimle izlenmelidir.

Yamuk kafa kendiliğinden düzelir mi?

Hareketlilik arttıkça birçok olgu geriler. Düzelme yoksa gecikmeden değerlendirme planlanır.

Kafatası Şekil Bozukluklarında Erken Müdahale Anahtardır

Tüm klinik çalışmalar ve deneyimlerimize göre; iyi haber şu ki plajiyosefali bebeğin beynini veya büyümesini etkilemiyor .  Bebeğin yatış pozisyonu kafa şekli bozukluklarında ilk bir kaç içinde düzelmeye katkı sağlayabiliyor.  Konumlandırma yoluyla veya birkaç ay kafa şekillendirici bebek kaskı takılarak şekil düzeltilebilir.
Sırt üstü uyuma ve bebeği sürekli sırtında tutan araba koltukları, bebek arabaları, şişme koltuklar ve salıncaklar gibi bebek cihazlarının artan kullanımı nedeniyle 20 yıl öncesine göre bu durumdaki bebeklerin daha fazlasını görmekteyiz. Eskiden daha az bebek etkilenmişti, ama şimdi her yıl daha fazla plagiosefali görülmektedir.

Bebeklerde kafa yamukluğu sizi rahatsız ediyor ve bebeğinizin şekilsiz kafasından endişe ediyorsanız, çocuk doktorunuzla konuşun.  Bebeklerde kafatası yapısı şekilsiz olan herhangi bir bebeğin, kraniyosinostoz gibi daha ciddi durumları dışlamak için değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durum, kafatası plakaları arasındaki dikişler çok erken birleştiğinde ortaya çıkar ve bu da beyin büyümesi için alanı sınırlar. Deformasyonel plajiyosefali veya kraniyosinostozda, 2 ila 4 aylık arasında erken tedavi önemlidir.

CranioWell , güzel kafa demektir. Kafatası şekil bozuklukları merkezlerinde,  bebeklere kraniyosinostozu ekarte etmek için bir  bebeğin doktor tarafından değerlendirmesi ve ardından bir muayenesiyapılmalıdır.
Yeterince erken bir bebek görülürse, kafa şeklini düzeltmek için genellikle pozisyon tedavisini  kullanabiliriz.  4 aylıktan sonra veya bebeğin kafası ciddi şekilde şekilsizse, bebeğin tedavi için kask takması gerekebilir.

Bebeklerde Kafa Yamukluğu İçin Kask Yardımı

Bir bebek 4 ila 6 aylıkken, kafa yumuşaktır ve hızla büyür. Büyümeyi daha düz alanlara yönlendirmek için başın daha geniş kısımlarına bir kask sığar. Bebek kafa şekillendirici kask her bebeğe özel yapılır. Tipik olarak, ortalama dört ay boyunca günde 23 saat giyilirler. Bebekler kafatası şeklini değiştirmek ve kask takmaya iyi uyum sağlamak konusunda çok esnektir.

Plagiosefaliyi Önlemek veya Kolaylaştırmak için Konumlandırma İpuçları

• Bebeğinizin her gün en az bir saat karın üstü vakit geçirdiğinden emin olun. Bu aynı zamanda motor becerileri geliştirirken boyun ve kol kaslarını da güçlendirir.
• Dışarı çıktığınızda, araba koltuğunu arabada bırakın. Bebeği sürekli koltukta taşımak kafa yapısını şeklini bozabilir. Bebeğinizi bunun yerine bir ön taşıyıcı veya askı kullanarak taşıyın . Bu, bebeğinizin başının arkasındaki sürekli baskıyı hafifletir.
• Başın arkasına da baskı uygulayan salıncaklar ve sallanan koltuklarda süreyi sınırlayın.
• Bebeği her gece bir önceki geceki karyolasının diğer ucuna koyun. Bebek doğal olarak dışa bakacaktır, bu nedenle basınç noktaları değişir.

İlgili: orta-şiddetli düz kafada kask kararı.